چه سیاستمدارانی امید آمریکا و انگلیس برای سقوط فیزیکال نظام هستند؟

اصلاح طلبان پس از شکست های پیاپی انتخاباتی و برای خروج از «بحران استراتژیک» غیر از این هفت فیلسوف غربی دست به دامن کارگزاران اروپایی «جنگ نرم» نیز شدند.
 
4 ماه پس از بازگشت جان کین سفر یک نظریه پرداز انگلیسی دیگر از اول اسفند 1383 و در آستانه رقابت های نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری به ایران آغاز شد؛ سفر جان هیک، احیاگر اندیشه «پلورالیسم دینی» در قرن بیستم به دعوت رسمی محمد علی ابطحی، معاون حقوقی- پارلمانی رئیس جمهور خاتمی و رئیس موسسه گفت وگوی ادیان.266 جان هیک مثل کین هم با عبدالکریم سروش رابطه ای دیرین داشت و هم با سیدحسین نصر تعامل سیاسی نزدیکی برقرار کرد؛ چنان که به هر دوی آنان برای ساخت «قرائت کثرت گرا (پلورالیستیک) از اسلام» مشاوره می داد267 و یکی از الزامات «طرح خاورمیانه بزرگ» نیز تغییر نظام سیاسی ایران از همین مسیر بود.268 در کشاکش همین ملاقات ها، هفته نامه انگلیسی نیواستیتسمن روز 25 بهمن 1383 ویژه نامه ای را تحت عنوان «ایران: هرآنچه را می خواهید حالا بدانید »منتشر کرد و گای دینمور نوشت: «واشنگتن درباره حمله نظامی به ایران دچار سردرگمی شده، اما بهترین راه حل، فروپاشی حکومت جمهوری اسلامی از درون است. کاندولیزا رایس به دنبال یک فرآیند طولانی فرسایش رژیم ایران است که با حمایت مخالفان رژیم ایران آغاز می شود.» پرسش اصلی نیواستیتسمن این بود: چه کسانی امید آمریکا در ایران برای اجرای پروژه «فروپاشی از درون» هستند؟ یک ماه بعد ری تکیه و کنت پولاک از تئوریسین های برجسته شورای روابط خارجی آمریکا با چاپ مقاله ای در فصلنامه سیاست خارجی پاسخ این سوال را دادند. آنان در مقاله«همان عملگراهای خوب» به پیروی از ریچارد رورتی سرمایه گذاری ایالات متحده روی «سیاستمداران پراگماتیست» در ایران را توصیه کردند و در یک کلام نتیجه گرفتند:
عملگراهای جمهوری اسلامی، همان کسانی هستند که آمریکا را از حمله به ایران بی نیاز می کنند.

پایان سال 1383 با جنجالی بزرگ رقم خورد. در فضایی که هر لحظه دولت آمریکا مصوبه های جدیدی را برای حمایت از اصلاح طلبان با هدف «تغییر حکومت جمهوری اسلامی» از تصویب کنگره و سنا می گذراند، آقای اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام که او را سمبل «سیاستمداران عمل گرا» می نامند، در مصاحبه اختصاصی با روزنامه یو. اس. ای تودی سفر مقامات بلندپایه ایالات متحده به ایران مانند مسئولان کمیته روابط خارجی سنای آمریکا را بلامانع خواند:
آنها می توانند بیایند. ما مخالفتی نداریم. اگر قرار است دیداری جدی صورت بگیرد، ما انتظار داریم اقدامی که تایید کننده حسن نیت آمریکایی ها باشد ببینیم. این می تواند نقطه آغاز خوبی باشد.

واپسین روزهای خرداد 1384 پیش از برگزاری نهمین انتخابات ریاست جمهوری مایکل ایگناتیف، رهبر لیبرال های پارلمان کانادا و از دستیاران آیزایا برلین با ورود به تهران در مقام یک مشاور سیاسی کنار حزب کارگزاران ایران قرار گرفت و با چهره های برجسته تکنوکرات و پراگماتیست جناح اصلاح طلب ملاقات های مفصلی کرد.271 آخرین فیلسوف امنیتی که شهریور 1384 پس از شکست اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری پا به تهران گذاشت، یکی از همکاران برجسته جان کین و جان هیک یعنی پروفسور تیموتی گارتن اش بود؛ یکی دیگر از دستیاران آیزایا برلین و نظریه پرداز اینتلیجنس سرویس انگلستان.272 گارتن اش در ایران کم حاشیه تر اما پیچیده تر از دو انگلیسی دیگر به شمار می آمد و گرچه در روزهای مرگ گفتمان اصلاحات آخرین فیلسوفی بود که وارد تهران شد، اما اولین کسی بود که اصلاح طلبان پس از دوم خرداد 1376 تاکتیک هایش را به محک آزمون گذاشتند.
 
اصلاح طلبان پس از شکست های پیاپی انتخاباتی و برای خروج از «بحران استراتژیک» غیر از این هفت فیلسوف غربی دست به دامن کارگزاران اروپایی «جنگ نرم» نیز شدند تا در کنار پیشبرد برنامه بازسازی معرفتی، پروژه شکست خورده کسب «اقتدار سیاسی» و «سرمایه اجتماعی» خود را احیاء کنند، چون از نگاه حجاریان «اقتدار معرفتی» و «قدرت سیاسی» مکمل یکدیگر به شمار می رفتند. کیان تاجبخش، نماینده بنیاد جامعه باز و از کارشناسان جرج سوروس که با سیدمصطفی تاج زاده رفاقتی نزدیک داشت و سرانجام در میان رابطان آمریکا رکورددار «بازداشت موقت» در ایران شد، اسفند 1383 یوپ ون دنبرگ، رئیس مجلس سنا و رئیس سازمان شهرداری های هلند را به تهران آورد.273 او با مشارکت رامین جهانبگلو در اردیبهشت 1384 زمینه سفر آگنش هلر، آدام میچنیک و الکساندر اسمولار از رهبران سلسله کودتاهای مخملی اروپای شرقی را مهیا ساخت.274 (تاجبخش نخستین بار هنگام حوادث 18 تیر 1378، یک بار دیگر پس از اعترافات جهانبگلو در 21 اردیبهشت 1386 و سومین بار نیز روز 18 تیر 1388 در پی شکست «کودتای سبز» بازداشت شد.) همزمان با حضور رهبران فروپاشی اروپای شرقی، فرح کریمی نماینده حزب سبزها در پارلمان هلند روز 9 اردیبهشت به دعوت رسمی دولت اصلاحات و با پوشش دیپلماتیک برای یک رشته از رایزنی های محرمانه با اصلاح طلبان از آمستردام به ایران آمد.275 کریمی که در دهه 1360 عضو شاخه نظامی سازمان مجاهدین خلق (منافقین) بود، از ابتدای دهه 1380 با روزنامه ایران ارتباط و همکاری داشت. وی در این سفر با رجبعلی مزروعی (مشاور اقتصادی رئیس دولت اصلاحات و نماینده مجلس ششم) و دیگر مدیران انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران دیدار کرد. همچنین به ملاقات طولانی با سعید حجاریان و رهبران حزب مشارکت ایران رفت. حاصل این دیدارها، توافقنامه ای برای برگزاری یک کارگاه آموزشی «مبارزه مدنی» در آمستردام بود. همه این رایزنی ها برای عبور اصلاح طلبان از بحران با برگزاری انتخابات سوم تیر 1384 به شکست کشید. حالا، کابوس «بازگشت اصول گرایی» یقه خیلی ها از سیدمحمد خاتمی در ایران تا ولی رضا نصر در کاخ سفید را چسبیده بود.
انتهای پیام/